Yaratıcı Proje Rehberi Yazılar

Bir Yumak İp Kaç Gramdır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi Bir yumak ip kaç gramdır? Sade bir ölçüm sorusu gibi görünse de, sokakta gözlemlediğimiz yaşam pratikleri, toplumsal cinsiyet rolleri ve ekonomik erişim eşitsizlikleri bağlamında düşündüğümüzde çok daha derin anlamlar taşıyor. İstanbul’da her gün gördüğüm sahneler, bu basit soru üzerinden sosyal yapıyı anlamamı sağlıyor. İşyerinde, toplu taşımada veya mahalle aralarında gözlemlediğim insanlar, iplik ve el işi malzemelerine ulaşımda farklı fırsatlara sahip olduklarını gösteriyor. Bu yazıda, bir yumak ip kaç gramdır sorusunu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden ele alacağım. Sokakta Gözlenen Farklı Deneyimler Geçen gün Kadıköy vapur iskelesinde…

Giriş: Beden ve Toplum Arasındaki Sessiz Diyalog Hayatın içinde bazen fark etmediğimiz bir ses yükselir: bedenimizin bize gönderdiği sinyaller. Tiroid bezi şişmesi gibi fiziksel belirtiler, sadece tıbbi bir mesele değildir; aynı zamanda toplumsal ve kültürel bağlamda da anlam kazanır. Bir insanın günlük yaşantısında, iş hayatında, aile ilişkilerinde ve sosyal normlarla etkileşiminde bu tür sağlık meseleleri, görünmez ama etkili bir biçimde sosyal yapılarla iç içe geçer. Empati kurmak, önce bedenin hikâyesini anlamaktan geçer; çünkü beden ve toplum birbirine sürekli dokunur, birbirini şekillendirir. Tiroid bezi şişmesi (tıp literatüründe guatr olarak da bilinir), tiroid bezinin normalden büyük hale gelmesi durumudur. Bu durum, hormon…

Mehmet Çınarlı Hangi Dönem? İzmir’den Bir Bakış İzmir sokaklarında yürüyorum, kafamda türlü düşünceler, cebimde son haftadan kalma fırın reçetesi ve aklımda hep bir soru: “Mehmet Çınarlı hangi dönem?” Biliyorum, arkadaş ortamında sorunca herkes gülüyor; ama işin içinde hem merak hem de gizli bir saygı var. Ben 25 yaşındayım, sürekli espri yaparım, ama arada sırada kendi beynimle tek başıma sohbet etmekten de geri kalmam. Kahve Dükkanında İlk Diyalog Geçen gün arkadaşlarla Bornova’daki o minik kahve dükkanına girdik. Ben siparişimi verirken, Ahmet araya girdi: — “Mehmet Çınarlı hangi dönem?” — “Valla Ahmet, onu ben de merak ediyorum. Ama önce bu latte’yi bitireyim,…

Yüzde Artış Nasıl Hesaplanır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Bağlamında Sokakta yürürken gözlemlediğim küçük detaylar, matematiğin ve toplumsal gerçeklerin kesiştiği noktaları fark etmemi sağlıyor. Örneğin, toplu taşımada kadınların çoğu zaman daha kalabalık ve sıkışık vagonlarda seyahat ettiğini görüyorum. Aynı zamanda fiyat artışları, ücret farklılıkları ve kaynak dağılımı konularında kadınların, LGBTQ+ bireylerin veya dezavantajlı grupların daha fazla etkilendiğini de gözlemliyorum. İşte bu noktada “yüzde artış nasıl hesaplanır?” sorusu, sadece matematiksel bir formül olmanın ötesine geçiyor; toplumsal adaleti anlamak ve yorumlamak için bir araç haline geliyor. Yüzde Artış Kavramının Günlük Hayatta Karşılığı Yüzde artış, temel olarak bir değerin başlangıç noktasına göre…

Kofaktör ve Koenzim Arasındaki Fark Nedir? – Temel Bir Bakış Merhaba arkadaşlar, bugün size uzun uzun anlatmak istediğim bir konu var: kofaktör ve koenzim arasındaki fark nedir? Biliyorum, başta kulağa teknik geliyor ama gelin bunu hem Türkiye’den hem de küresel örneklerle biraz sohbet havasında açıklayalım. Kofaktörler ve koenzimler, enzimlerin işlevini yerine getirebilmesi için gereken yardımcı moleküllerdir. Ama aralarındaki fark biraz ince bir detay gibi görünse de biyokimyada kritik bir nokta. Kofaktörler genellikle inorganik iyonlar, yani metal iyonlarıdır. Örneğin magnezyum, çinko veya demir. Koenzimler ise genellikle organik moleküllerdir; vitamin türevleri gibi düşünün. Mesela NAD⁺ veya FAD, B vitaminlerinden türeyen koenzim örnekleridir.…

Hoparlör Alırken Neye Bakılır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi İstanbul’un kalabalık sokaklarında yürürken, toplu taşımada insanları gözlemlemek günlük rutinimin bir parçası. Sokağın karmaşasında herkesin kendi dünyasında olduğunu, ama bazı kararların aslında sosyal yapı ve toplumsal normlarla şekillendiğini fark ediyorum. Örneğin, elektronik mağazaların önünden geçerken, vitrinlerdeki hoparlörleri incelerken insanların neye dikkat ettiğini gözlemlemek bana ilginç bir bakış açısı sunuyor. Hoparlör alırken neye bakılır? sorusu sadece teknik özelliklerle sınırlı değil; aslında toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle doğrudan ilişkili. Toplumsal Cinsiyet ve Hoparlör Seçimi Toplumsal cinsiyet, bireylerin teknolojiye yaklaşımını etkileyen önemli bir faktör. Ben bir sivil toplum kuruluşunda çalışırken, kadın…

Kalın Sesli Olmak: Toplumsal Perspektiften Bir Bakış Sosyolojik merakım ve insan davranışlarını anlamaya yönelik ilgim, beni sık sık bir soruya getiriyor: Kalın sesli olmak için ne yapmalıyız? Bu soruyu sormak basit görünse de yanıtı, toplumsal yapılar, bireysel kimlikler ve güç ilişkileri arasında dolaşan karmaşık bir ağın içinde gizli. Hepimiz, zaman zaman kendi sesimizin duyulmasını isteriz; fikirlerimizin, ihtiyaçlarımızın ve duygularımızın başkaları tarafından fark edilmesini arzularız. Ancak bu arzuyu gerçekleştirmek, yalnızca teknik bir mesele değil, aynı zamanda toplumsal bir olgu. Kalın Sesli Olmak Nedir? Kalın sesli olmak, yalnızca fiziksel bir ses tonunu ifade etmez. Sosyolojik açıdan, kalın sesli olmak; kendi düşüncelerini cesurca…

Helva Sıcakta Bozulur Mu? Gelecekte Bizi Ne Bekliyor? Hayat bazen en basit soruları karmaşık hale getirebiliyor. Mesela, “Helva sıcakta bozulur mu?” sorusu, bir yandan gündelik bir merak gibi görünebilir, ama aslında bu tür sorular, geleceğe dair daha büyük endişeleri, düşünceleri ve umutları sorgulamamız için bir fırsat sunuyor. Ankara’da yaşayan, teknolojiye meraklı bir genç olarak, 5 ya da 10 yıl sonra, helvanın sıcakta bozulup bozulmadığına dair sorunun ne anlama geleceğini düşünmek, aslında hayatımızı nasıl dönüştürebileceğine dair pek çok soruyu aklımıza getiriyor. Bunun ardında, yalnızca helvanın bozulup bozulmayacağını anlamak değil, aynı zamanda geleceğin dünya düzeninde, işlerin, ilişkilerin ve teknolojinin ne gibi etkiler…

Vajina Yerine Ne Denir? Psikolojik Bir Mercek İnsan davranışlarını gözlemlediğinizde, kelimelerin gücü ve seçimi üzerinde düşündüğünüz olur mu? Benim merakımı sürekli uyandıran bir konu, dilin zihinsel ve duygusal süreçlerle nasıl iç içe geçtiği. “Vajina” kelimesi gibi, toplumsal ve psikolojik olarak yüklü kelimeler, sadece anatomik bir anlam taşımıyor; aynı zamanda bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarda karmaşık tepkiler uyandırıyor. Bu yazıda, vajina yerine ne denir sorusunu, insan davranışlarının ardındaki psikoloji perspektifiyle ele alacağız. Bilişsel Psikoloji ve Dil Seçimi Bilişsel psikoloji, kelimelerin zihinde nasıl temsil edildiğini ve çağrışımların davranışı nasıl etkilediğini inceler. “Vajina” kelimesi, birçok kişi için nötr bir biyolojik terim olsa da,…

Arapça Merhaba Ne Denir? Küresel ve Yerel Perspektiflerden Bir Bakış Bursa’da yaşayan biri olarak, her gün iş yerinde hem Türkiye’nin dört bir yanından hem de dünyadan gelen insanlarla iletişim kuruyorum. Çalıştığım ortamda dil, kültür ve iletişim üzerine sürekli düşünürken, bir gün Arapça “merhaba” ne demek diye düşündüm. Aslında, dilin bir insanla kurduğumuz ilk temas olduğu gerçeği göz önüne alındığında, “merhaba” gibi basit ama derin anlam taşıyan kelimeler oldukça dikkat çekici. Hani bazen farklı dillerde bir selamlaşma biçimi, o kültür hakkında daha fazla şey öğrenmenizi sağlıyor ya… İşte Arapça “merhaba” da böyle bir kelime. Hem Türkiye’de hem de globalde farklı bakış…